Civak û saziyên sivîl

Azad Kurdî

azadkurdi@hotmail.com

Yek ji taybetmendiyên sîstemên demokratîk û azad di cîhanê de ew e ku demokrasî di civakê de hatibe cihgirkirin û qanûn serdest be û saziyên sivîl jî wek pêkhateyên civaka sivîl di komelgehê de serbest û xwedî rol bin. Pêkhatin û pêşdeçûna rêxistinên sivîl di hemû qadên civakê de bingeha demokrasiyê bihêz dike û dibin fakterek ji bo pêkanîna guhertinên siyasî, civakî, aborî û kultûrî. Bê hebûna organîzasyonên sivîl jî di civakê de, mirov dikare bibêje ku hîm û bingeha demokrasiyê tune.

Di welatên ku demokrasî tune û sîstemên girtî û ne demokratîk serdest in û îradeya hevwelatiyan di proseyên siyasî û civakî de xwedî rolekî kêm e, bi awayekî otomatîk civaka sivîl jî tê de lawaz û sist e. Ji ber ku desthilatên wilo naxwazin di prosesên siyasî, civakî, kultûrî û heta aborî de saziyên sivîl derkevin qada têkoşîna sivîl û dûrî berçavgirtina berjewendiyên desthilata siyasî rolê xwe yê medenî bilîzin. Loma di sîstemên cîhanê de, saziyên sivîl di berjêr û berjor de ne.

Yek ji erk û rolên ku saziyên sivîl di nav civakê de hene, ev e ku divê di pêvajoya pêkanîna rewşek nû û jêhatî de welat di warê siyasî, civakî û çandî de pêşde bibin. Lê bi baweriya piraniya civaknasan jî, taybetmendiya herî berçav a rêxistinê sivîl, ne girêdayîbûna wan bi hikûmetê ve, serxwebûna wan di warê aborî û rêxistinî de û ne girêdayînbûna wan bi desthilata siyasî û dezgehên dewletê ye. Civaknas, organîzasyonên sivîl di civakê de dikin 2 beş; yekem hêz û partiyên siyasî û duyem jî civat û encumenên sinfî. Lê çarvçoveya kar, erk û rolê yer yek ji wan grûp û pêkhateyên rêxistinên sivîl di civakê de cuda ye.

Di civaka sivîl de hemû hevwelatî bê berçavgirtina nejad, ol, zayend (cins) û ramanên wan bi awayekî wekhev tên berçavgirtin. Lê em dibînin ku di sîstemên totalîter wek Komara Îslamî ya Îranê û gelek sîstemên din ên Rojhilata Navîn de, jin ku nîva pêkhateya civakê pêk tînin, ji beşdarî di proseya xebat û çalakiyên saziyên sivîl de tên dûrxistin. Ev yek jî ji ber hebûna sîstemek ne demokratîk û cihgirnebûna demokrasiyê di welat de, tunebûna wekhevî û qanûnên sivîl û herwiha raman û edetên kevneşop û astengên kultûrî yên kevin ên beşek ji desthilatdaran û takekesan çavkanî digire. Di rewşekê de ku jin li kêleka mêran dikarin bibin dînamîzmên sereke yên guhertinan û xurtkirina bingeha civaka sivîl.

Cewher û naveroka qanîna medenî û bingehîn a welat fakterek giring e ji bo bihêzbûn û herwiha jarbûna civaka sivîl. Bo nimûne, li gor madeya 26’mîn a qanûna bingehîn a Komara Îslamî ya Îranê, têkoşîn û çalakiya partiyan û civatên sivîl di çarçoveya qanûnê de serbest hatiye ragehandin. Lê ji ber ku cewher û naveroka makezagonê ji fakter û bingehên demokratîk vala ye û zêde li gor berjewendiyên sîstema Komara Îslamî hatiye darêtin û rêvebirin û neketiye ber referandomeke raya giştî û hevwelatiyan bi awayekî azad deng jê re nedane. Loma di pratîkê de dixuye ku têkoşîn û çalakiyên partiyên siyasî û herwiha saziyên sivîl ligel çi astengên mezin rûbirû ye. Bi awayekê ku sîstem rê nade pêkhateyên saziyên sivîl bi wayekî azad û serbixwe û dûrî kontrol û çavdêriya hikûmetê kar bikin û çalakiyan rêve bibin.

Di 33 salên borî de ku ji desthilatdariya Komara Îslamî li Îranê derbas dibe, tenê di dewrana Serokkomariya Mihemed Xatemî nebe ku di gelek bajarên Îranê û Kurdistan jî di nav de, hinek saziyên sivîl û civakî pêk hatin û derfeta çalakiyan peyda kirin, lê piştî hatine serkara Ehmedînejad hemû hatin qedexe û serkutkirin. Ger na derfeta kar û xebatê ji bo saziyên civaka medenî nebûye û çiqas dest rayedar û desthilatdaran hatiye derbe ji saziyên civaka sivîl dane.

Lê bi giştî îradeya pêkanîn û têkoşîna saziyên civaka sivîl li hemû Îranê û bi taybet di Kurdistanê de gelek xurt e. Ji ber ku di çarçova sîstemên wek Komara Îslamî xebat û têkoşîna sivîl nirx û bihayên kêmtir dixwaze û bedel kêmtir tên dan. Pirsgirêka herî mezin di vê heyamê de ew bûye ku avakirin û çalakiyên saziyên sivîl bi tometên wek metirsîdarbûna çalakiyên wan organîsazyonan ji bo derbelêdayîn li berjewendiya dewletê û ewlekariya welat û herwiha damezrandina wan rêxistina ji aliyê welatên rojava wek şoreşek nerm ji bo hilweşandina sîstema desthilatdar herdem hatiye astengkirin.

Ligel ku xebat û têkoşîna saziyên sivîl li Îranê bi giştî nehênî rêve diçe, lê ji ber hebûna zext û guşaranên çend qad zêde yên desthilatê li Kudistanê û li dijî çalakvanên sivîl, xelkê Kurdistanê di heyamê çend salên borî de dest bi tîkoşîn û xebatek sivîl a berfireh kirine û her diçe pêvajoya vê xebata sivîl berfirehtir dibe. Lê hêj ji ber nebûna azadiya kar û têkoşîna saziyên sivîl û ewlehîbûna vê pirsê, civaka sivîl nekariye bi awayekî sîstematîk û standard li Rojhilatê Kurdistanê pêk bê û xwedî kêmasiyên taybet bi xwe ye ku di derfetek din de emê li ser bisekinin. Di vê derbarê de pêwîste hemû hêz, alî û sazî bo xurtkirin û pêşdebirina saziyên sivîl di Rojhilatê Kurdistanê de bikevin nav tevger û hewldanan û bi pêkanîna torek berfireh a alîkariyan û hevxebatiyê bingeha oranîzasyonên sivîl di warên cor bi cor de di civaka Kurdistanê de pêşde bibin û xurt bikin.

Di bîranîna salvegera şehîdkirina Yûsif û hevalên wî de...

Azad Kurdî

Du sala niha û di 21ê Tebaxa 2010an de, nûçeyê şehîdkirina pêşmergeyê nimûne û hêja yê Kurdistanê Yûsif Feqîhî û 3 hevalên em tevizandin û gelek xemgîn kirin. Kul û xemek kûr ku qet nayê jibîrkirin. Ji destdana Yûsif û hevalên wî derbeyek giran bû ku ji tevgera kurd li Rojhilatê Kurdistanê ket wekî hemû şehîdên din ên riya azadî û rizgariya Kurdistanê ku bi fidakirina canê xwe ked dan rêya azadiyê û çirayê vê rêyê ronî kirin. Yûsif û hevalên xwe ji bo karên rêxistinî û peywendîkirin bi xelkê Kurdistanê re vegeriyabûn hundirê welat. Li navçeya Feyzulabegî ya bajarê Seqizê dikevin boseya sedan hêzên tarêperest û dijminên maf û azadiyên xelkê Kurdistanê û piştî berxwedaneke qehremanen û xwe parastina rewa, Yûsf û her 3 hevalên wî tên şehîd kirin.

Kesê/a Yûsif ji nêzîk ve nedîtibe û nas nekiribe, belkî wek mirovekî normal wî bibîne. Lê Yûsif xwediyê hindek taybetmendiyên bilind ên exlaqî û şiyan û karênan bû ku ew kiribû pêşmergeyekî nimûne û bêhempa li cem hemû heval û hevxebatên xwe.

Yûsif ji ber hestkirin bi zilm û zordestiya ku li ser gelê wî dihat meşandin, sala 1999an berê xwe dide xebat û têkoşîna azadî û rizgarîxwaziyê di nav refên PDKÎ de. Her ji destpêkê xwe fêrî Îngilîzî kir û karî piştî çend salan bi başî hînî wî zimanê giring ê cîhanê be. Bi awayekê ku vê dawiyê çend pirtûk ji Îngilîzî wergernadin Kurdî û kitêbxaneya Kurdî rengîn û zengîn kir. Sedan nivîsar û şiroveyên din jî wergerandin Kurdî. Şev û roj ked dida û qet jî nediwestiya. Karîn û şiyana Yûsif ya bêhempa ew ji hemû hevalên xwe re kiribû nimûne.

Şehîd Yûsif ligel ku xwendina bilind a akademîk nebû û karîbû heta qonxa paş navendî xwendibû, loma herdem meraq dikir valahiya xwendinê di jiyana xwe de tejî bike û jê re bûbû armancek mezin. Yûsif bi keda xwe ya şev û rojî herdem di hewla xwe perwerdekirinê de bû. Ew gelek zû pêş ket û di warê zanista siyasî, edebiyat û pirsên civakî bû xwedî hêzek mezin. Lê ti gav jî ji erkên pêşmratiyê jî kêm nedianî. Ew hem pêşmergeyekî jêhatî bû û hem evîndarek pêşketin û xwendin û fêrbûnê bû. Yûsif dizanî divê xwe ji bo pêşerojek geş û ronahî amade bike, rojek ku welatê wî Kurdistanê azad dibe û Kurdistana bêpar û paşdehiştîji aliyê dijminan pêwîsît bi hêz û şiyana kesên wek wî heye.

Yûsifê nemir piştî lêkolînên berfireh û karkirin li ser fêrbûna zimanê Îngilîzî, çend berhem afirandin û heta vê dawiyê wekî mamosteyekê karî ciwanên kurd bielimîne zimnaê Îngilîzî.

Di qonaxa piştre Yûsif dest bi wergerandin û nivîsandinê kir. Rûpelên çendîn kovar û rojnameyên Kudî bi karên wî hatin xemilandin.

Di sala 2004'an de yekemîn pirtûka wî bi navê Rêzimana Înglîzî ya Zagros bi Kurdî hat çapkirin. Bi rêya wê pirtûkê her kes dikare gelek rêbazên zimanê Îngilîzî bi taybet rêzimana Îngilîzî fêr bibe. Ji ber ku Yûsif kitêb bi Kurdî şirove kiribû. Ji ber giringiya pirtûkê heta niha çend car li wezanxaneyên Herêma Kurdistanê hatiye çapkirin.

Berhema duyemîn ya Yûsif, pirtûka ‘Sed jinên bibandor di cîhanê de’ bû ku di sala 2007an de hat çapkirin ku ji Îngilîzî kiribû Kurdî.

Sêyemîn afirnadina Yûsifê canemerg jî di sala 2008an de çêbû, wergerandina pirtûkekê bû derbarê pirsên ciwanan. ‘Bingehên civaknasiya ciwanan’ sêyemîn berhema hevalê nemir bû ku gelek berfireh agahiyan dide ciwanan bo hemû pirsên têkildarî jiyana wan. Hemû berhemên wî bi îmzeya wî di arşîva min de parastî ne. Heta heta diyariyên Yûsif ên bêhempa dê cem min bimînin. Dema pirtûkên wî derdiketin, herdem hebek ji min re dianî û me wê şevê suhbetek xweş û berfireh bi hev re dikir û piştre li ser projeyên xwe yên dahatû qise dikir.....

Tê bîra min Yûsif, di kurseke fêrbûna zimanê Îngilîzî de li Hewlêrê beşdarî kir, di nav gelek kesên akademîk de yekem hat. Şiyan û karînên wî her kes matmayî kiribû. Piştre û beriya wê jî gelek kursên fêrkirina zimanê Îngilzî rêve birin.

Her dawî de jî pêşkêşkarekî serketî û xwedî şiyan yê bernama ‘Rave’ di TIHSK TV de bû. Rojnameya Kurdistan jî bi nivîsarên Yûsif gelek dewlemend bûbû.

Eva tenê çend aliyên biçûk yên kar û xebatên Şehîd Yûsifê nemir bûn. Lê mixabin du salan berî niha di rojeke wek îro de, dijminên azadiyê û hêzên tarîperest yên Komara Îslamî, Kurd û Kurdistan ji ciwanekî xwedî şiyan û behremendekî mezin wekî Yûsif bêpar kirin.

Di duyemîn salvegera şehîdkirina Yûsif Feqîhî û her sê hevalên wî yên nemir de ku di êrîşeke hêzên leşkerî yên Komara Îslamî de li navçeya Feyzulabegî de hatin şehîdkirin, ez serê rêz û hurmetê bo canê wan ê paqij ditewînim û wan bi dil û can bibîr tînim. Dil û canê min bi te re ye hevalên hêja û nemir Yûsif can....

ئازاد کوردی: به‌ داخه‌وه‌ تورکیا ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ سه‌ر ڕێبازی شه‌ڕ که‌ هیچ ئه‌نجامێکی ئه‌رێنی لێ وه‌رنه‌گرتبوو

Dengê Azad: Ev hevpeyvîn min çend demjimêr berî destpêkirina êrîşên balafirên şer ên Tirikiyê bo ser Herêma Kurdistanê di roja 17ê Tebaxa 2011an de hat kirin:

چوارشه‌ممه‌, 17 ی مانگی هه‌شت 2011

ئازاد کوردی: به‌ داخه‌وه‌ تورکیا ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ سه‌ر ڕێبازی شه‌ڕ که‌ هیچ ئه‌نجامێکی ئه‌رێنی لێ وه‌رنه‌گرتبوو

له‌ لایه‌ن

Jani Diylan

شیوه‌ی ئه‌مڕوی قسه‌کردنی کاربه‌ده‌ستانی تورکی به‌رامبه‌ر به‌ پێش هه‌ڵبژاردنه‌کان گۆڕانێکی زۆری به‌سه‌ردا هاتوه‌ و زۆرتر هه‌ڕه‌شه‌ کردنه‌ تاکو گه‌ڕان به‌ دوای چاره‌سه‌ریه‌کی ئاشتیانه‌ بۆ دۆزی کورد له‌ تورکیا.

ئازاد کوردی ڕۆژنامه‌وان و ئه‌ندامی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی کۆمه‌ڵگای ئاشتی و گه‌شه‌پێدانی کوردستان له‌ هه‌ڤپه‌ێڤینێکدا له‌گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مریکا ده‌ڵێت مه‌خابن هه‌رچه‌ند بۆ ماه‌ی ساڵێک ئوپه‌راسیون و چالاکی تورکیا که‌ زۆرتر ئاراسته‌ی ده‌ره‌وه‌ی سنوری تورکیا بون که‌متر ببون که‌ جێ خۆشحاڵی ڕامیار زانه‌کان و چاودیران ببو له‌ ناوچه‌که‌دا به‌ گه‌شتی و بگره‌ به‌‌ تاێبه‌تی ڕامیار زانه‌ کورده‌کانیش وه‌ له‌و باره‌شه‌وه‌ هێزی کوردی به‌ تاێبه‌تی پارتی کارگه‌رانی کوردستان دوو جار ئاگر به‌سه‌کانی درێژ کرد و پێشوازی له‌ پروسه‌ی ئاشتی و چاره‌سه‌ری دیموکراتیک بۆ پرسی کورد له‌ تورکیا کرد، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ له‌ چه‌ند ڕۆژی ڕابوردودا سه‌روک وه‌زیرو وه‌ هه‌ر وه‌ها سه‌رۆک کوماری تورکیا به‌ هۆی چالاکیه‌ سه‌ربازیه‌کان که‌ له‌ هه‌ردو لاوه‌ زیانی لێ که‌وتبوو که‌وتونه‌ته‌ هه‌ڕه‌شه‌ و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی توند و به‌ڵکو نابی تا پاش مانگی ره‌مه‌زان چاوه‌ڕوان بکه‌ن و ده‌ست به‌ هێڕشه‌کانیان بکه‌ن و ده‌شڵێت به‌ داخه‌وه‌ دیاره‌ هێشتا بیرو مینتالیتی رێبه‌رانی تورکی نه‌گۆڕاوه‌ و هه‌ر شه‌ڕه‌.‌

ده‌توانن له‌ ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله‌ ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته‌ چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی گفت و گۆکه‌ بن که‌ ماوه‌که‌ی 13:03خوله‌که‌.

http://www.voanews.com/kurdish/news/zad_17aug11-127972133.html

Ji bo daxistina Konsolxaneya Komara Îslamî li Hewlêrê kampanyek hat rêxistin

Konsolxaneyên Îranê li Hewlêr û Silêmaniyê, karê sîxoriyê dikin an dîplomasî?

Dengê Azad - Kurdpa: Komek rojnamevan û çalakvanên sivîl li bajarê Raniye û derdorê, ligel mehkûmkirina topbaran û êrîşên hêzên leşkerî yên Komara Îslamî bo ser axa Herêma Kurdistanê, ji bo boykotkirina zêde ya siyasetên hikûmeta Îran, kampanyek organîze kirine û daxwaza daxistina her du Konsolxaneyên Îranê li bajarên Hewlêr û Silêmaniyê dikin.

Berdevkê wê kampanyayê Cebar Ezîz, di vê derbarê de agahiyên berfireh dan Ajansa Kurdpa û da xuyakirin: “Heyamê çend salan dibe Komara Îslamî bi awayê cor bi cor berdewam êrîş dike ser axa Herêma Kurdistanê, çi bi rêya topbaranê û çi bi rêya bezandina sînor û berdewam topbaran û operasyona leşkerî dike ser navçeyên sînorî yên Herêma Kurdistanê. Vêna yek ji wan sedeman e ku pêwîst zanî kampanyayek wisa organîze bikin.”

Navbirî dirêjî bi axavtina xwe da û da zanîn ku yek ji sedemên rêxistina wê kampanyayê vedigere bo karê ne dîplomatîk ln Konsolxaneyên Îranê û wiha pê de çû: “Ji xeynî vê yekê, têdîtinek din a me jî heye, konsolxaneyên Îranê li Herêma Kurdistanê ji dêlva ku karê dîplomasiyê bikin û bo rêxistina peywendiyên navbera Komara Îslamî û Herêma Kurdistanê bikevin nav hewldanan, karkirina wana li ser bingeha sîxorî û çavdêrîkirina partî û grûbên siyasî yên Kurdistana Îranê ye ku di vê herêmê de niştecih in. Xuya ye ku fasileya navbera du bajarên Hewlêr û Silêmaniyê ne gelek e, lê Îranê hem li Silêmanî û hem jî li Hewlêrê konsolxane heye û ya ku em dibînin wêna ye ku Konsolxaneyên Îranê li Herêma Kurdistanê ti peywendiyek wan bi Wezareta Derve ya wî welatî re tune, loma Îranê ne tenê bi vê rêya van konsolxaneyan nifûzek ne qanûnî di nav axa Herêma Kurdistanê de heye, belkî ji aliyê ‘Sipaha Quds û Qerargeha Remezan’ê tên piştgirîkirin û bi rêya van 2 konsolxaneyên Îranê ev nifûza xwe berfireh dikin.”

Berdevkê vê kampanyayê Cebar Ezîz, tekez li ser daxistina Konsolxaneyên Îranê li Herêma Kurdistanê kir û daxuyand: “Evna armancên cuda ji karê dîplomasiyê dişopînin û encam jî xuya ye û ev yek ji daxuyaniyên Serkonsolosê Îranê li Hewlêrê û axavtin û çavdêrîkirina wî di daxuyaniyên xwe de ku dide çapemeniyê, bi eşkere xuya dibe, loma em hest dikin ku evna karê dîplomasiyê nakin û zêde karê çavdêrî û sîxoriyê dikin û vêna berevajî qanûn û rêbazên navdewletî yên dîplomasiyê ye û li pey armancên din digerin.”

Cebar Ezîz, derbarê armancên vê kampanyayê wiha dawî bi axavtina xwe anî: “Em daxwaza xwe rûbirûyê hikûmet û desthilata siyasî ya Herêma Kurdistanê nakin ku bikare bi Konsolxaneyên Îranê re rûbirû derkeve yan biryara daxistina wan bide, lê armanca me çêkirina hevbendî û hevdengiyeke neteweyî û komkirina xelkê azadîxwaz û welatparêz e ku li dor vê kampanyê li hev bicivin da ku bi vê rêyê ve dengê xelkê Kurdistanê bigehijînin û bibêjin rayedarên Komara Îslamî ya Îranê. Herwiha em dixwazin bi vê rêyê ji desthilata siyasî li Herêma Kurdistanê re jî bêjin ku em van konsolxaneyan wekî hebûna wan a niha û kiryarên wan naxwazin û qebûl nakin. Em hêvîdar in ev çalakiya me bersivek be bo vê nifûza Îranê di Herêma Kurdistanê de.”

Li gor axaftina Cebar Ezîz, ev kampanya niha berfirehtir bûye û rojnamevan û çalakvanên sivîl û kesayetiyên bajarên Hewlêr û Silêmaniyê jî tevli vê kampanyê bûne û jê re çalakiyan dikin û ketine nav hewldanan de.

Komkirina satelîtan li bajarên Kurdistanê zêde bûye

Hêzên ewlekariya Îranê satelîtên hevwelatiyên Kurd kom dikin

Dengê Azad - Kurdpa: Di çend rojên derbasbûyî de, hêzên ‘Întizamî’ yên Îranê li bajarên Serdeşt, Mehabad, Bane û gundên derdora navçeya Hewaraman li Rojhilatê Kurdistanê, bi awayekî berfireh dest bi komkirina satelîtên hevwelatiyan kirine û gelek alavên satelîtên xelkê jî hatine destserdegirtin an şikênandin.

Li gor agahiyên ku gihane Ajansa Kurdpa, di berdewamiya projeya komkirina anten û satelît li bajarên Kurdistanê de, di çend rojên borî de hêzên ‘Întizamî’ yên Komara Îslamî li bajarên: Serdeşt, Mehabad, Bane û gundên devera Hewaraman li Rojhilatê Kurdistanê, bi awayekî berfireh dest bi komkirina satelîtên hevwelatiyan dikin. Hêzên dewletê bo vê mebestê şevê di dema paşîva Remezanê de bê hebûna moleta wan a qanûnî û belgeyên lêgerînê hebin, diçin ser banê malan û hewşên hevwelatiyan û satelîtên wan kom dikin û dîşên wan jî dişkênin.

Çavkaniya ku agahî di vê derbarê de dan Kurdpa, balê dikşîne ser projeya komkirina satelîtan li Kurdistanê ji aliyê hêzên ‘Întizamî’ yên Îranê ve û dide zanîn ku li piraniya gundên derdora bajarên Serdeşt û Hewramanê jî satelîtên hevwelatiyên Kurd hatine komkirin. Bi awayekê ku di heyamê du hefteyên borî de hêzên leşkerî û ewlekariya Îranê êrîş kirine ser gundên derdora bajarê Newsud wek: Nerwî, Wezliye û teşar û satelît û alavên hevwelatiyên Kurd kom kirine yan şikênandine.

Çîroka Xusro û Şîrîn piştî 900 salan û di çapa heştem de hat sansorkirin

Siyaseta sansorkirina Komara Îslamî giha destana Xusro û Şîrîn

Dengê Azad - Kurdpa: Berpirsyara Beşê Çandî ya Weşanxaneya ‘Peydayesh’ li Îranê, di daxuyaniyekê de bo Ajansa MEHR ragehand, destana Xusro û Şîrîn piştî 900 salan û di çapa heştem de ji aliyê Îdareya Pirtûkên Wezareta Çand û ‘Îrşad’ (rênîşaniya) Îslamî ya Îranê ve hat sansorkirin.

Ferîba Nebatî, di daxuyaniya xwe de sansorkirina vê çîrokê ne qanûnî da zanî û wiha got: “Hindek ji tekstên helbestan û peyvên asayî yên nav destanên helbestan wek: ‘Şekira lêv, hembêzkirin, çûna di xelwetê de, dest girtin’ û hwd... hatine guhertin û gelek zerer gehandiye bedewî û naveroka wan tekstên wê çîroka resen û gelêrî.”

Ferîba Nebatî bal kişand ser vê yekê ku heta niha 7 car çîroka Xusro û Şîrîn hatiye çapkirin, lê di çapa heştem de ji xeynî sansorkirina deq û tekstan, heta bergê pirtûkê jî ketiye ber sansorê û rayedaran ragihandiye ku corê berg û dîzayna destanê ligel deb û edetên civakê naguncin û bandorek nehênî çêdike.

Berpirsyara Beşê Çandî ya Weşanxaneya ‘Peydayesh’, herwiha diyar kir: “Encamdana wan corê sansor û pêkanîna astengan di karê pisporên çandî û çapemeniyê de me dilteng dike û ji xebatê dûr dixe.”

Komkirina berhemên çapkirî di 24’mîn Pêşangeha Navdewletî ya Pirtûkan a Tehranê de, nimûneyek herî berçav e ji bo zêdebûna sansorkirina pirtûkên çandî û wêjeyî di Îranê de.

Berhemîn nivîskar û wêjevanên wek: Elî Eşref Derwîşiyan, Sadiq Hidayet, Semed Bêhrengî, Mehmûd Doletabadî, Ebas Merufî, Hoşeng Golşîrî, Elîriza Qasimî û gelek nivîskarên biyanî di Pêşangeha Pirtûkan a Tehranê de hatine komkirin. Vêna di demekê de ye ku piraniya berhemên wan nivîskaran di salên derbasbûyî de li Îranê û bi fermî ji aliyê Îdareya Çand û ‘Îrşad’ (rênîşaniya)a Îslamî ve moleta çapkirina fermî wergirtibûn û heta hindek jî çend car hatine çapkirin.

Du girtiyên siyasî yên din ên Kurd bi cezayê darvekirinê hatin mehkûmkirin

Dengê Azad - Kurdpa: Kampanya Girtiyên Siyasî û Sivîl di raporekê de eşkere kir, 2 girtiyên siyasî yên din ên Kurd bi navên Elî Efşarî û Mihemed Ebdulahî bi cezayê darvekirinê hatin mehkûkirin.

Elî Efşarî û Mihemed Ebdulahî, 2 girtiyên siyasî yên Kurd ku di hepsa Urmiye de girtî ne, bi tometa hewldan li dijî ewlehiya netewî ya Îranê û sûca ‘muharibe’ (şer bi Xwedê re) biryara îdamikirinê bi ser wan hatiye dayin.

Elî Efşarî, 14ê kanûna 2010an li bajarê Mehabad bi birîndarî hat binçavkirin û piştre bo girtîgeha navendî ya Urmiye hat veguhastin û bi tometa hevkarî ligel yek ji partiyên Kurdî yên dijberê Komara Îslamî bi cezayê darvekirinê hat mehkûmkirin.

Mihemed Ebdulahî, birayê girtiyekî siyasî yê Kurd ku berê biryara îdamkirinê jê re hatibû dayin, sala borî ji aliyê hêzên ewlekariya bajarê Bokan ê Rojhilatê Kurdistanê ve hatibû binçavkirin û di Dadgeha Şoreşa Urmiye de bi tometa hewldan li dijî ewlehiya netewî ya Îranê, muharibe’ (şer bi Xwedê re) û hevkarîkirin ligel yek ji partiyên Kurdî yên dijberê hikûmeta Îranê bi cezayê darvekirinê hatiye mehkûmkirin.

Bi dayina biryara îdamkirina van du girtiyên siyasî yên Kurd, rêjeya çalakvanên siyasî û sivîl ên Kurd ku cezayê darvekirinê li wan hatiye birîn, gihîşt 22 kesî ku navê wan bi vî awayê jêr e:

1. Zeyneb Celaliyan 2. Hebîbula Letîfî 3. Hebîbula Gulperîpur 4. Reşîd Axkendî 5. Şêrko Mearifî 6. Mistefa Selîmî 7. Enwer Rostemî 8 Seyîd Cemal Mihemedî 9. Seyîd Samî Husênî 10. Ezîz Mihemedzade 11. Ebdula Serweriyan 12. Zanyar Muradî 13. Elî Efşarî 14. Luqman Muradî 15. Mihemed Ebdulahî 16.Mihemedemên Agoşî 17. Rostem Erkiya 18. Îrec Mihemedî 19. Ehmed Poladxanî 20. Hesen Taleî 21. Mihemedemîn Ebdulahî 22. Qadir Mihemedzade.